4 - مقام چهارم - فتوت

(۴)  میدان چهارم فتوت است

فتوت  به جوانمردی و آزادگی زیستن است

« انهم فتیه آمنوا بربهم »

Ø    اقسام فتوت

ü    قسم اول با حق: خود را در بندگی خدا کوشیدن

ü    قسم دوم با خلق: دیگران را به عیبی که خود داری ، نیفکنی

ü    قسم سوم با خود: نفس بدیها را به صورت نیکی آراسته نکنی

v   قسم حق را سه نشانه است:

از جستن علم ملول نشوی

از یاد وی نیاسایی

صحبت با نیکان کنی

v   قسم خلق را سه نشانه است:

آنچه از ایشان ندانی ، گمان نبری

آنچه ندانی بپوشانی

مومنان را شفیع باشی

v   قسم خود را سه نشانه است:

باز جستن عیب خویش و عیب خویش را بد داری

شکر نعمت بر خود بینی

              از ترس نیاسایی

خدای من وخدای تو

خداوند بی نهایت است و لامکان و بی زمان                                      

 

اما به فهم تو کوچک میشود                                                          

 

و به قدر نیاز تو فرود می آید                                                        

 

و به قدر ایمان تو کارگشا میشود                                                     

 

یتیمان را پدر میشود و مادر                                                            

 

محتاجان برادری را برادر میشود                                                    

 

عقیمان را طفل میشود                                                                   

 

ناامیدان را امید میشود                                                                 

 

گمگشتگان را راه میشود                                                                

 

در تاریکی ماندگان را نور میشود                                                    

 

رزمندگان را شمشیر میشود                                                            

 

پیران را عصا میشود                                                                      

 

محتاجان به عشق را عشق میشود                                                     

 

خداوند همه چیز میشود همه کس را ....                                           

 

به شرط اعتقاد                                                                             

 

به شرطی پاکی دل                                                                      

 

به شرط طهارت روح                                                                    

 

به شرط پرهیز از معامله با ابلیس                                                     

 

بشویید قلب هایتان را از هر احساس ناروا                                         

 

و مغزهایتان را از هر اندیشه خلاف                                                  

 

و زبانهایتان را از هر گفتار ناپاک                                                    

 

و دست هایتان را از هر آلودگی در بازار                                          

 

و بپرهیزید از ناجوانمردی ها ، ناراستی ها ، نامردمی                          

 

چنین کنید تا ببینید نتایجش را                                                       

 

مگر از زندگی چه می خواهید که در خدایی خدا یافت نمی شود ؟       

 

3 - مقام سوم - انابت

(2)  میدان سوم انابت است

انابت  بازگشتن به حق است

« و ما یتذکر الا من ینیب »

Ø    اقسام انابت :

ü    انابت انبیاء (ص) که کسی را جز ایشان طاقت آن نیست

ü    انابت توحید که دشمنان را بازخواند

ü    انابت عارفان و آن بازگشتن بود در همه حال

v   انابت پیغمبران سه چیز است:

ترسگاری با بشارت آزادی

خدمت و استکانت با شرف نبوت

بار بالا کشیدن با دل پر شادی و مسرت

v   انابت توحید را سه نشانه است:

اقرار و یکتایی وی را پذیرفتن

فرمان وی را گردن نهادن

نهی وی را حرمت داشتن

v   انابت عارفان را سه نشانه است:

از معصیت دور بودن

از طاقت خجل بودن

                             در خلوت با حق انس داشتن

2 - مقام دوم - مروت

(2)   میدان دوم مروت است

مروت گم بودن است و در خود زیستن

« کونوا قوامین بالقسط »

v      ارکان مروت سه چیز است :

زندگانی کردن با خود به عقل ، با خلق به صبر ، با حق به نیاز

v      زندگانی کردن با خود به عقل سه نشانه است :

                   قدر خود بدانستن

                   اندازه کار خود دیدن

                  در خطر خود را حفاظت کردن و در خیر خویش بکوشیدن

v      زندگانی کردن با خلق به صبر سه نشانه است :

                  بتوانی از ایشان راضی بودن

                  عذرهای ایشان را بازجستن

                  داد ایشان را از توانی خود بدادن

v      زندگانی کردن با حق به نیاز سه نشانه است :

      هر چه از حق آید شکر واجب بران

                  هر چه برای حق کنی عذر واجب دیدن

                  اختیار حق را صواب دیدن

1- مقام اول - توبه

(1)      میدان اول مقام توبه است و توبه بازگشتن به سوی خداست

 «توبوا الی الله و به نصوحا»

     توبه نشان راهست و سالار بار ، کلید گنج و شفیع وصال 

     میانجی بزرگ و شرط قبول ، و سرّ همه شادی

ü       ارکان توبه: پشیمانی در دل ، عذر بر زبان ، بریدن از بدی و بدان

ü       اقسام توبه: توبه مطیع ( از بسیار دیدن طاعت )

                             توبه عاصی ( از اندک دیدن معصیت )

                             توبه عارف ( از فراموشی منت )

v    بسیار دیدن طاعت را سه نشانه است : خود را به کردار خود ناجی دیدن

                             آن را به چشم خواری نگریستن

                              عیب کردار خود نیافتن

v   اندک دیدن معصیت را سه نشانه است : خود را مستحق آمرزش دانستن

                               بر اضرار آرام گرفتن

                              با نا اهلان و بَدان دوستی داشتن

v   نسیان و فراموشی منت را سه نشانه است : چشم احتقار از خود گرفتن

                                حال خود را ارزش و قیمت گذاشتن

                               از شادی معرفت و یاری خداوند ایستادن 

منازل عرفان

با سلام و ارادت به حضرت دوست

بر آن شدم تا مراتب سیر و سلوک و پالایش روح و اخلاق را در قالب صد میدان خواجه عبداله انصاری به مرور ارائه دهم باشد که مقبول افتد

در این صد میدان هر مقام حاصل مقام قبلی میباشد و هر مقام دارای 10 درجه میباشد. لذا شامل هزار میدان می شود که از میدان توبه آغاز و بر مقام محبت و دوستی ختم می گردد.

اول آن راستی ، و میان مستی و آخر آن نیستی است.

در این مراتب شریعت و حقیقت در صحنه زندگانی به هم آمیخته تا هر که ظاهرا به آنها آراسته شود به برکت آن باطن او به حقیقت متجلی شود

خواجه می گوید: " شریعت همه حقیقت است و حقیقت همه شریعت و بنای حقیقت بر شریعت است و شریعت          بی حقیقت بیکار است ، و حقیقت بی شریعت بیکار . و کارکنندگان جز ازین دو بیکار است "

آیات منقوش بر نگین پیامبران و امامان

  • حضرت آدم (ع):

الف- " لا اله الا الله "[1] آیه 19 سوره محمد (ص) و 35 صافات

ب- " محمد رسول الله "1 آیه 29 سوره فتح

  • حضرت نوح (ع):

" لا اله الا الله "1 آیه 19 سوره محمد (ص) و 35 صافات

  • حضرت ابراهیم (ع):

الف- " لا اله الا الله " آیه 19 سوره محمد (ص) و 35 صافات

ب- " محمد رسول الله " آیه 29 سوره فتح

ج- " لا حول و لا قوه الا بالله " آیه 39 سوره کهف

د- " حسبی الله " آیه 38 سوره زمر و 129 سوره توبه

ه- " فوضت امری الی الله " آیه 44 سوره غافر1

  • حضرت محمد (ص):

الف- " لا اله الا الله " آیه 19 سوره محمد (ص) و 35 صافات.

ب- " محمد رسول الله " آیه 29 سوره فتح.1

  • حضرت علی (ع):

الف- قبل از خلافت- " الله الملک " آیه 114 سوره طه و 116 مومنون[2]

ب- بعد از خلافت- " الملک لله الواحد القهار " آیه 16 سوره غافر2

  • امام حسن مجتبی (ع):

" العزه لله " آیه 65 سوره یونس و 139 نساء1

  • امام حسین (ع):

" ان الله بالغ امره " آیه 3 سوره طلاق1

  • امام سجاد (ع):

" ان الله بالغ امره " آیه 3 سوره طلاق1

  • امام محمد باقر (ع):

" ان الله بالغ امره " آیه 3 سوره طلاق1

  • امام جعفر صادق (ع):

" الله ولیی ( و عصمتی من خلقه ) آیه 196 سوره اعراف1

  • امام موسی کاظم (ع):

" حسبی الله " آیه 38 سوره زمر و 129 سوره توبه1

  • امام رضا (ع):

" حسبی الله " آیه 38 سوره زمر و 129 سوره توبه1

  • امام هادی (ع):

"الله ربی" (وهو عصمتی من خلقه)[3] آیه 38 سوره کهف، 51 آل عمران، 72 و 117 مائده، 56 هود، 36 مریم و 10 شوری

  • امام حسن عسگری (ع):

" سبحان من له مقالید السموات و الارض "3 آیه 63 سوره زمر و 12 شوری



[1] بحار الانوار جلد 11 ص 62 و 63

 

[2] مفاتیح الجنان

[3] مستدرک سفینه البحار